150+ Lệnh AutoCAD Cơ Bản & Nâng Cao: Bí Kíp Vẽ Nhanh

Tại sao cần sử dụng Phím tắt (Hotkeys) thay vì dùng Chuột? (Boolean/Benefit)

Câu hỏi đặt ra là: Có nhất thiết phải học thuộc lòng lệnh tắt không? Câu trả lời chắc chắn là CÓ.

Trong môi trường thiết kế chuyên nghiệp, đặc biệt là ngành điện M&E hay kiến trúc, chúng ta không vẽ một đường thẳng, chúng ta vẽ hàng nghìn đường mỗi ngày. Nếu mỗi lần vẽ lệnh Line, bạn phải di chuột lên thanh Toolbar để tìm icon, bạn đang lãng phí khoảng 2 giây. Nhân lên với 1000 lần, bạn mất gần 1 tiếng đồng hồ chỉ để… tìm nút bấm.

Chuyên viên tư vấn & Báo giá

Ms. Khuyên Bùi

⚡ Phản hồi ngay

Chat tư vấn qua Zalo Official

Sử dụng lệnh tắt giúp bạn đạt được trạng thái “Flow” (Dòng chảy):

Đây là kỹ năng sinh tồn đầu tiên tôi dạy cho nhân viên mới tại KTH Electric.

Nhóm Lệnh Vẽ (Draw) – Khởi tạo đối tượng hình học chuẩn xác (Grouping)

Đây là nhóm lệnh Root Attributes (Thuộc tính cơ bản) mà bất kỳ ai bắt đầu học AutoCAD đều phải nắm vững. Chúng tạo ra khung xương cho bản vẽ của bạn.

Lệnh Line (L) và Polyline (PL) – Sự khác biệt cốt lõi là gì? (Comparison)

Rất nhiều kỹ sư mới ra trường đánh đồng hai lệnh này. Tuy nhiên, về mặt thực thể (Entity) trong AutoCAD, chúng hoàn toàn khác nhau.

• 1. Lệnh Line (L):
  • Cú pháp: Gõ L -> Enter/Space.
  • Chức năng: Vẽ các đoạn thẳng rời rạc.
  • Ứng dụng: Dùng để vẽ các đường gióng, đường tim trục hoặc các đối tượng đơn lẻ không cần tính liên kết. Khi bạn chọn một cạnh của hình chữ nhật vẽ bằng Line, chỉ cạnh đó sáng lên.
• 2. Lệnh Polyline (PL):
  • Cú pháp: Gõ PL -> Enter/Space.
  • Chức năng: Vẽ các đa tuyến liền mạch (có thể bao gồm cả đoạn thẳng và cung tròn).
  • Ứng dụng (Kinh nghiệm 20 năm): Trong bản vẽ điện, tôi luôn dùng PL để vẽ dây điện, máng cáp. Tại sao? Vì khi cần tính tổng chiều dài dây để bóc tách khối lượng, tôi chỉ cần chọn đường PL và xem thuộc tính Length (Lệnh LI hoặc Ctrl+1), nó sẽ ra tổng chiều dài. Nếu dùng Line, bạn sẽ phải cộng tay từng đoạn rất cực khổ.

Lệnh Circle (C) và Arc (A) – Các biến thể hình tròn và cung tròn

• Lệnh Circle (C):Cú pháp: Gõ C -> Enter.

  Mặc định: Vẽ đường tròn từ tâm và bán kính (Radius).

  Pro-tip: Nếu muốn vẽ theo đường kính (Diameter), sau khi chọn tâm, bạn gõ thêm D -> Enter rồi nhập kích thước đường kính. Điều này giúp tránh sai sót khi phải nhẩm chia đôi đường kính ra bán kính.

• Lệnh Arc (A):Cú pháp: Gõ A -> Enter.

  Chức năng: Vẽ cung tròn (thường là qua 3 điểm).

  Ứng dụng: Vẽ hướng mở cửa đi, vẽ các chi tiết uốn lượn trong trang trí nội thất hoặc ký hiệu điện.

Lệnh Rectangle (REC) – Vẽ hình chữ nhật theo tọa độ

Thay vì vẽ 4 đường Line rồi nối lại, lệnh REC giúp bạn tạo ra một hình chữ nhật khép kín (bản chất là một Polyline) ngay lập tức.

• Cú pháp: REC -> Enter.
• Thao tác chuẩn: Chọn điểm đầu -> Gõ @X,Y (Trong đó X là chiều dài phương ngang, Y là chiều cao phương đứng) -> Enter.
• Ví dụ: Muốn vẽ cột bê tông 200x300mm. Gõ REC -> Click điểm bất kỳ -> Gõ @200,300.

Lệnh Hatch (H) – Tô vật liệu và xử lý vấn đề “Treo máy” (Problem-Solution)

Lệnh Hatch là “cơn ác mộng” của máy cấu hình yếu, nhưng lại là linh hồn để làm bản vẽ đẹp và rõ ràng (phân biệt tường cắt, sàn gạch, bê tông).

• Cú pháp: H hoặc BH -> Enter.
• Giải pháp chuyên gia:
  1. Đảm bảo vùng cần tô là khép kín hoàn toàn.
  2. Dùng lệnh BO (Boundary) để tạo ra một đường bao kín (Polyline) riêng biệt trước khi Hatch. Điều này an toàn hơn việc pick điểm trực tiếp vào vùng phức tạp.
  3. Chỉnh Hatch Scale (tỷ lệ mẫu tô) phù hợp. Nếu Scale quá nhỏ, máy phải render triệu nét gạch, dẫn đến crash.

Nhóm Lệnh Hiệu Chỉnh (Modify) – Tốc độ thực sự nằm ở đây (Grouping)

Nếu lệnh vẽ tạo ra hình hài, thì lệnh hiệu chỉnh giúp bạn thao tác, sửa chữa và hoàn thiện bản vẽ. Một kỹ sư giỏi dành 70% thời gian cho nhóm lệnh này.

Move (M), Copy (CO/CP) – Thao tác cơ bản nhất

• Lệnh Move (M): Di chuyển đối tượng.Lưu ý: Luôn bật chế độ bắt điểm (F3 – Osnap) để di chuyển chính xác từ điểm mút này sang điểm mút kia. Đừng di chuyển “áng chừng”.
• Lệnh Copy (CO hoặc CP): Sao chép đối tượng.Pro-tip: Sau khi gõ CO, chọn đối tượng, chọn điểm gốc, bạn có thể gõ M (Multiple) để copy ra nhiều bản liên tiếp mà không cần gõ lại lệnh.

Trim (TR) và Extend (EX) – Cặp bài trùng cắt và nối

Đây là hai lệnh bạn sẽ dùng nhiều nhất để dọn dẹp bản vẽ (Clean up).

• Lệnh Trim (TR): Cắt xén phần thừa của đối tượng dựa trên một biên giới cắt.Thao tác nhanh (Từ đời CAD 2021 trở lên): Gõ TR -> Enter 2 lần. Lúc này bạn chạm vào đâu là nó cắt đó (Quick Trim), không cần chọn biên.
• Lệnh Extend (EX): Phóng đối tượng đến một đường biên khác.

Offset (O) – Sao chép song song đẳng hướng

• Cú pháp: O -> Enter.
• Ứng dụng: Vẽ tường (Offset từ tim trục sang 2 bên), vẽ đường bao vỉa hè, vẽ các đường dây đi song song.
• Lưu ý: Đối tượng được Offset sẽ giữ nguyên thuộc tính của đối tượng gốc (Layer, màu sắc).

Mirror (MI) – Lấy đối xứng (Reflection)

• Cú pháp: MI -> Enter.
• Biến hệ thống quan trọng: MIRRTEXT.
• Vấn đề: Nhiều bạn khi Mirror cả hình và chữ (Text), thì chữ bị ngược như soi gương -> Không đọc được.
• Cách sửa: Gõ MIRRTEXT -> Chỉnh giá trị về 0. Lúc này khi Mirror, hình sẽ đối xứng nhưng chữ vẫn giữ chiều đọc xuôi. (Dựa trên kiến thức Root Attribute về biến hệ thống).

Rotate (RO) và Scale (SC) – Xoay và biến đổi tỷ lệ

• Rotate (RO): Xoay đối tượng quanh 1 điểm chuẩn (Base point).Có thể nhập góc độ dương (ngược chiều kim đồng hồ) hoặc âm (thuận chiều kim đồng hồ).
• Scale (SC): Phóng to/thu nhỏ đối tượng.Ứng dụng Reference (Tham chiếu): Khi chèn một thư viện block (ví dụ cái bàn) vào bản vẽ nhưng kích thước không đúng thực tế. Đừng ngồi chia tỷ lệ. Hãy dùng SC -> Chọn R (Reference) -> Chọn chiều dài hiện tại của cái bàn -> Nhập chiều dài mong muốn (ví dụ 1200mm). Máy sẽ tự scale chuẩn xác.

Nhóm Lệnh Quản Lý Layer & Hiển Thị (Display) – “Quy hoạch” bản vẽ khoa học

Jika bản vẽ là một căn nhà, thì Layer chính là các ngăn tủ để phân loại đồ đạc. Bạn không thể ném quần áo, bát đĩa và sách vở vào chung một chỗ. Tương tự, bạn không thể vẽ tường, dây điện, và ghi chú trên cùng một Layer.

Lệnh Layer (LA) – Trung tâm điều khiển

• Cú pháp: LA -> Enter.
• Chức năng: Mở bảng quản lý lớp (Layer Properties Manager). Tại đây bạn tạo lớp mới, gán màu (Color), kiểu đường (Linetype) và độ dày nét in (Lineweight).
• Kinh nghiệm 20 năm:
  • Nguyên tắc “Màu theo nét in”: Tôi luôn quy định màu Đỏ (Red) là nét mảnh (0.09mm), màu Trắng (White) là nét thấy (0.25mm), màu Xanh (Cyan) là nét cắt (0.35mm). Khi in, chỉ cần set theo màu là xong, không cần chỉnh từng đối tượng.
  • Lệnh tắt mở rộng (Cực quan trọng): Ngoài LA, bạn bắt buộc phải biết LAYISO (Giữ lại layer được chọn, tắt hết các layer khác) và LAYON (Bật tất cả layer). Dù các lệnh này không nằm trong danh sách cơ bản, nhưng nó là “cơm ăn nước uống” của dân chuyên nghiệp để bóc tách khối lượng.

Lệnh Zoom (Z) và Pan (P) – Điều hướng không gian

Làm chủ việc phóng to thu nhỏ giúp bạn kiểm soát chi tiết tốt hơn.

• Lệnh Pan (P): Giữ chuột giữa (bánh xe) để di chuyển màn hình (bàn tay).
• Lệnh Zoom (Z): Phóng to/Thu nhỏ.Z -> Enter -> E (Extents): Phóng to toàn bộ bản vẽ để nhìn thấy tất cả đối tượng. Rất hữu ích khi bạn bị lạc trong không gian vẽ vô tận.

  Z -> Enter -> W (Window): Quét chọn một vùng cửa sổ để phóng to đúng khu vực đó.

Lệnh Regen (RE) – Tại sao hình tròn lại biến thành hình đa giác?

Đôi khi bạn mở bản vẽ lên, thấy các đường tròn (Circle) hay cung tròn (Arc) bị gãy khúc như hình đa giác. Đừng lo, file không bị lỗi đâu.

• Nguyên nhân: AutoCAD giảm chất lượng hiển thị để tăng tốc độ xử lý đồ họa.
• Giải pháp: Gõ lệnh RE (Regen) hoặc R (Redraw). Lệnh này sẽ tính toán và “vẽ lại” màn hình, làm mịn các đường cong ngay lập tức.

Nhóm Lệnh Ghi Kích Thước (Dimension) & Văn Bản (Text)

Bản vẽ đẹp đến mấy mà kích thước sai hoặc chữ viết lộn xộn thì cũng vứt đi. Đây là khâu tốn nhiều thời gian nhất nếu không biết dùng lệnh nối tiếp.

Lệnh Dimstyle (D) – Thiết lập kiểu đo

Trước khi đo, phải thiết lập thước đo chuẩn.

• Cú pháp: D -> Enter.
• Lưu ý: Trong bảng Dimstyle, thẻ Fit là quan trọng nhất. Thay vì tạo nhiều kiểu Dim cho các tỷ lệ bản vẽ khác nhau (1/100, 1/50), tôi thường chỉ tạo 1 kiểu chuẩn, sau đó chỉnh thông số Use overall scale of để phóng to/thu nhỏ toàn bộ hạt kích thước cho phù hợp với khung tên.

Combo Lệnh Đo Kích Thước “Thần Thánh”

Đừng bao giờ đo từng đoạn một cách thủ công. Hãy dùng combo này:

1. DLI (Dim Linear): Đo kích thước thẳng (ngang hoặc dọc) cho đoạn đầu tiên.Hoặc DAL (Dim Aligned): Đo kích thước cho đường xiên.
2. DCO (Dim Continue): Đo nối tiếp.Cách dùng: Sau khi đo đoạn đầu tiên bằng DLI, gõ ngay DCO -> Enter. AutoCAD sẽ tự động bắt điểm tiếp theo thẳng hàng với đường đo trước đó. Bạn chỉ việc click liên tục vào các điểm trục. Tốc độ sẽ nhanh gấp 10 lần so với việc dùng DLI lặp đi lặp lại.

Lệnh Text: Dtext (DT) vs Mtext (MT/T) – Khi nào dùng cái nào? (Comparison)

• Lệnh Dtext (DT):Tạo văn bản dòng đơn (Single-line). Mỗi dòng là một đối tượng riêng biệt.

  Dùng khi: Viết tiêu đề ngắn, tên trục, ghi chú nhỏ. Nhẹ máy.

• Lệnh Mtext (MT hoặc T):Tạo văn bản đa dòng (Multi-line) giống như Word (có thể xuống dòng, căn lề, bôi đậm trong cùng 1 đối tượng).

  Dùng khi: Viết ghi chú kỹ thuật dài, đoạn văn mô tả quy trình thi công.

Nhóm Lệnh Thao Tác Với Block (Khối) – Sức mạnh của sự tái sử dụng

Trong ngành điện của KTH Electric, chúng tôi không vẽ lại cái bóng đèn hay ổ cắm cho mỗi dự án. Chúng tôi dùng Block.

Lệnh Block (B) và Insert (I)

• Lệnh Block (B): Đóng gói các đối tượng rời rạc (Line, Arc, Text) thành một khối thống nhất.Lợi ích: Khi bạn sửa Block (ví dụ đổi kiểu bóng đèn), hàng trăm cái bóng đèn copy từ block đó trong bản vẽ sẽ tự động cập nhật theo. Quản lý thực thể (Root Attributes) cực kỳ hiệu quả.
• Lệnh Insert (I): Chèn các Block đã tạo vào bản vẽ.

Lệnh Explode (X) – “Phá khối” (Cẩn thận khi dùng!)

• Cú pháp: X -> Enter.
• Chức năng: Phân rã một Block hoặc một hình chữ nhật (Polyline) thành các đoạn Line rời rạc.
• Cảnh báo chuyên gia: Hạn chế dùng lệnh này với các Block thư viện hoặc Dimension. Khi bạn Explode một đường kích thước (Dim), nó sẽ vỡ vụn thành các đường Line và Text số chết (không còn tự nhảy số khi Stretch nữa). Chỉ dùng khi thực sự cần thiết sửa đổi sâu cấu trúc đối tượng.

Các Lệnh Tiện Ích & Tối Ưu File (Advanced/Rare Attributes)

Những lệnh này ít người biết nhưng lại giúp bạn xử lý sự cố (Troubleshoot) cực tốt.

• Match Properties (MA): Sao chép thuộc tính “thần thánh”.Cách dùng: Bạn muốn đường dây điện A có màu, layer, kiểu nét y hệt đường dây B mẫu? Gõ MA -> Chọn Line B (mẫu) -> Chọn Line A (đích). Xong!
• Purge (PU): Dọn rác bản vẽ. (Dù không có trong danh sách source nhưng là kiến thức bắt buộc).Giúp xóa các Layer, Block, Dimstyle không dùng đến, làm giảm dung lượng file đáng kể.
• Find: Tìm kiếm và thay thế Text. Tương tự như Ctrl+H trong Word/Excel. Rất hữu ích khi cần đổi tên hàng loạt (ví dụ: đổi toàn bộ text “Cọc C1” thành “Cọc C2”).
• Oops: Khôi phục đối tượng vừa xóa (Erase) mà không làm mất các thao tác vẽ bạn đã thực hiện sau đó (Khác với Undo là lùi lại toàn bộ quá trình).

Câu hỏi thường gặp (FAQs) về Lệnh AutoCAD (Question Type)

Để giải quyết triệt để vấn đề của người dùng (Solve user problems), tôi tổng hợp các thắc mắc phổ biến nhất trong quá trình đào tạo nhân sự tại công ty: