Tiếp điểm (Contact) là bộ phận đóng/ngắt mạch điện trong các thiết bị điều khiển.
• NO (Normally Open – Thường mở): Trạng thái nghỉ là MỞ (ngắt điện). Tác động vào thì ĐÓNG (dẫn điện). Dùng cho nút Start, khởi động.
• NC (Normally Closed – Thường đóng): Trạng thái nghỉ là ĐÓNG (dẫn điện). Tác động vào thì MỞ (ngắt điện). Dùng cho nút Stop, bảo vệ quá tải.
Tiếp Điểm Là Gì? Yêu Cầu Kỹ Thuật Cơ Bản
Trong kỹ thuật điện, Tiếp điểm (Electrical Contact) là nơi giao tiếp giữa hai vật dẫn điện, cho phép dòng điện đi qua hoặc ngắt dòng điện khi cần thiết. Nó là “trái tim” của các khí cụ điện như Relay, Contactor, MCCB, hay nút nhấn.

Một tiếp điểm đạt chuẩn công nghiệp phải đáp ứng 4 yếu tố khắt khe:
- Độ bền cơ khí: Chịu được hàng triệu lần đóng cắt mà không bị biến dạng.
- Độ ổn định nhiệt: Không phát nhiệt quá mức cho phép khi dòng điện định mức chạy qua.
- Khả năng chịu dòng ngắn mạch: Không bị hàn dính (tiếp điểm bị chảy và dính vào nhau) khi xảy ra sự cố ngắn mạch tức thời.
- Chống oxy hóa: Bề mặt tiếp xúc thường được mạ bạc hoặc hợp kim để dẫn điện tốt và chống rỉ sét.
So Sánh Chi Tiết: Tiếp Điểm NO vs. NC
Rất nhiều người mới nhầm lẫn giữa hai khái niệm này. Quy tắc nhớ đơn giản là: “Trạng thái bình thường” (Normal) là trạng thái khi thiết bị chưa được cấp điện hoặc chưa bị tác động lực.
| Tiêu chí | NO (Normally Open) – Thường Mở | NC (Normally Closed) – Thường Đóng |
|---|---|---|
| Ký hiệu | NO (Mạch hở) | NC (Mạch kín) |
| Trạng thái nghỉ | Ngắt điện (Hai đầu tiếp điểm tách rời nhau). | Dẫn điện (Hai đầu tiếp điểm chạm nhau). |
| Khi tác động | Đóng mạch -> Dòng điện chạy qua. | Ngắt mạch -> Dòng điện bị cắt. |
| Ứng dụng | Nút nhấn khởi động (Start), Cảm biến báo mức thấp, Tiếp điểm duy trì. | Nút dừng khẩn cấp (E-Stop), Rơ le nhiệt bảo vệ quá tải, Nút Stop. |
Nguyên Lý Hoạt Động (Trong Contactor & Relay)
Tiếp điểm không tự hoạt động, nó cần một cơ chế dẫn động. Phổ biến nhất là cơ chế điện từ trong Contactor (Khởi động từ):
- Cấp nguồn: Khi cấp điện vào cuộn hút (Coil), lõi thép tạo ra lực từ.
- Chuyển trạng thái: Lực từ hút lõi thép di động, kéo theo hệ thống thanh liên động.-> Tiếp điểm NO sẽ ĐÓNG LẠI.
-> Tiếp điểm NC sẽ MỞ RA.
- Ngắt nguồn: Khi ngắt điện, lực từ mất đi. Lò xo phản hồi sẽ đẩy mọi thứ về vị trí cũ (NO trở lại mở, NC trở lại đóng).
Tại Sao Nút Dừng Khẩn Cấp (E-Stop) Luôn Dùng Tiếp Điểm NC?
Trong công nghiệp, an toàn là trên hết. Nếu dùng tiếp điểm NO cho nút dừng, lỡ dây dẫn bị đứt hoặc tiếp điểm bị bụi bẩn không ăn điện, khi bạn ấn nút Stop, máy sẽ KHÔNG DỪNG. Điều này cực kỳ nguy hiểm.
Ngược lại, dùng tiếp điểm NC, dòng điện luôn chạy qua để duy trì máy chạy. Nếu dây đứt, mạch hở -> Máy tự động dừng ngay lập tức. Đây là cơ chế “hỏng thì an toàn”.
Hướng Dẫn Lắp Đặt Tiếp Điểm Phụ Cho MCCB (Chi Tiết)

Việc lắp thêm tiếp điểm phụ (Auxiliary Contact) cho MCCB giúp lấy tín hiệu báo trạng thái (On/Off/Trip) về đèn báo hoặc PLC. Dưới đây là quy trình chuẩn an toàn:
- Bước 1: Chuẩn bị an toànNgắt hoàn toàn nguồn điện cấp vào MCCB. Nhấn nút Trip (nút test màu đỏ/trắng) trên mặt MCCB để đưa cần gạt về vị trí Trip (ở giữa).
- Bước 2: Mở nắp bảo vệDùng tua vít tháo các ốc vít trên mặt nắp MCCB. Nhẹ nhàng nhấc nắp ra, cẩn thận không làm rơi các chi tiết nhỏ.
- Bước 3: Xác định vị trí lắpBên trong MCCB thường có các khe chờ (Slot) ở bên trái hoặc phải. Hãy xem kỹ hướng dẫn của hãng (ví dụ BTB Electric, Schneider, Mitsubishi) để biết khe nào cho tiếp điểm AX (Báo On/Off) và khe nào cho AL (Báo Trip).
- Bước 4: Lắp tiếp điểm & Đi dâyẤn nhẹ tiếp điểm phụ vào khe cho đến khi nghe tiếng “tách”. Đi dây điều khiển qua rãnh thoát dây ra ngoài.
- Bước 5: Kiểm tra (Quan trọng)Đóng nắp lại. Dùng đồng hồ VOM đo thông mạch hai đầu dây tiếp điểm.
– Gạt MCCB lên ON: Tiếp điểm NO phải đóng (thông mạch).
– Gạt MCCB xuống OFF: Tiếp điểm NO phải mở (ngắt mạch).
💡 Lời Khuyên Từ Chuyên Gia
Việc lựa chọn đúng tiếp điểm NO hay NC quyết định trực tiếp đến logic điều khiển và độ an toàn của hệ thống. Nếu bạn cần tư vấn về việc tích hợp tiếp điểm phụ vào hệ thống tủ bảng điện hoặc tìm kiếm các dòng MCCB chất lượng cao, đừng ngần ngại liên hệ với các đơn vị chuyên môn.

Ông Đỗ Tấn Tuấn là người trực tiếp phụ trách toàn bộ nội dung trên website kth-electric.com. Các bài viết được xây dựng từ nguồn kiến thức chuyên sâu, kết hợp giữa tài liệu tham khảo uy tín (có trích dẫn cụ thể) và kinh nghiệm thực tiễn dày dặn của ông. Vì vậy, bạn đọc có thể hoàn toàn tin tưởng vào tính chính xác và độ tin cậy của thông tin, đảm bảo mỗi nội dung chia sẻ đều mang lại giá trị tham khảo hữu ích và đáng tin cậy.
English

